Pojęcie raka jamy ustnej obejmuje nowotwory wszystkich części tego narządu: warg, języka, policzków, dna jamy ustnej, podniebienia, dziąseł oraz górnej części gardła. Nowotwory te niemal zawsze wywodzą się z płaskich komórek kolczystych, które znajdują się w różowej błonie śluzowej, wyściełającej jamę ustną i gardło. Mimo iż rak jamy ustnej może rozprzestrzeniać się na inne części głowy i szyi, rzadko dochodzi do dalszego uogólnienia procesu nowotworowego. Czasami rak jamy ustnej rozwija się w przebiegu innych schorzeń jamy ustnej. Erytroplakia, której objawem są czerwone plamki wewnątrz jamy ustnej, jest zawsze uważana za stan przedrakowy. Stanem przedrakowym jest również niekiedy leukoplakia, charakteryzująca się występowaniem białawej tkanki w obrębie jamy ustnej. Rak jamy ustnej najłatwiej poddaje się leczeniu, jeżeli zostanie wcześnie wykryty. Na szczęście często można samemu wyczuć podejrzane zmiany tkankowe, które mogą być objawem raka. Jeżeli leczenie zostanie przeprowadzone wcześnie, 9 na 10 pacjentów przeżywa więcej niż 5 lat, a większość z nich zostaje trwale wyleczona.

PRZYCZYNY
Najważniejszą rolę w powstawaniu raka jamy ustnej odgrywają alkohol i tytoń. Prawdopodobieństwo wystąpienia raka jamy ustnej u osób, które regularnie używają obu używek, jest 35 razy większe niż u osób, które nie piją alkoholu ani nie palą tytoniu. Choroba dotyczy zazwyczaj tkanek, które były wcześniej drażnione przez ostre krawędzie zębów, ile dopasowane protezy lub nawykowe ssanie wewnętrznej powierzchni policzków. Stwierdzono związek pomiędzy występowaniem raka języka u kobiet a niedoborem żelaza, natomiast nadmierna ekspozycja na światło słoneczne powoduje niektóre rodzaje raka warg.